Динамикалық қатарлар - презентация, доклад, проект скачать

Нажмите для полного просмотра!

Содержание ▲

Вы можете ознакомиться и скачать презентацию на тему Динамикалық қатарлар. Доклад-сообщение содержит 45 слайдов. Презентации для любого класса можно скачать бесплатно. Если материал и наш сайт презентаций Mypresentation Вам понравились – поделитесь им с друзьями с помощью социальных кнопок и добавьте в закладки в своем браузере.

Слайды и текст этой презентации

Слайд 1

Описание слайда:

№ 26-27 ДӘРІС Тақырыбы: ДИНАМИКАЛЫҚ ҚАТАРЛАР

Слайд 2

Описание слайда:

Дәріс жоспары: Динамикалық қатарлардың түрлері. Тренд түсінігі. Динамикалық қатарларды түзету әдістері. Динамикалық қатарларды болжау. Динамикалық қатардың көрсеткіштері.

Слайд 3

Описание слайда:

Динамиқалық қатардың анықтамасы Динамикалық (уақытты) қатар – бірнеше реттелген кезеңдердің немесе периодттардың қандайда бір мәндерінің көрсеткіштерінің жиыны. Кез келген уақытты қатар екі элементтен: келтірілген статистикалық берілгендерге жататын уақыт моментінен немесе кезеңдерінен (ti) тұрады; зертелетін нысанды белгілі бір моментте немесе көрсетілген уақыт кезеңінде сипаттайтын статистикалық көрсеткіштерінен немесе қатардың деңгейінен (yi) тұрады.

Слайд 4

Описание слайда:

Динамикалық қатарға мысал

Слайд 5

Описание слайда:

Слайд 6

Описание слайда:

Моенттік динамикалық қатарлар зерттелетін құбылыс өлшемдерінің белгілі мерзімдегі (моментте) өзгеруін көрсетеді. Моенттік динамикалық қатарлар зерттелетін құбылыс өлшемдерінің белгілі мерзімдегі (моментте) өзгеруін көрсетеді. Аалық динамикалық қатарлар зерттелетін құбылыс өлшемдерінің жеке кезеңдегі (уақыт аралығындағы) өзгеруін көрсетеді.

Слайд 7

Описание слайда:

Толық динамикалық қатарлардың аралығы бірдей болады. Толық динамикалық қатарлардың аралығы бірдей болады. Толық емес динамикалық қатарлардың аралығы бірдей болмайды.

Слайд 8

Описание слайда:

Абсолютті мәндердің қатарлары – қатар деңгейі сәйке (кг, л, км, сағ, тг және т.б.) өлшем бірліктерімен беріледі. Абсолютті мәндердің қатарлары – қатар деңгейі сәйке (кг, л, км, сағ, тг және т.б.) өлшем бірліктерімен беріледі. Салыстырмалы мәндердің қатарлары – қатар деңгейі сәйкес пайыз, бөліктер, промиллелер және т.б. түрінде беріледі. Орташа мәндердің қатарлары – қатар деңгейі орташа көрсеткіштер болып табылатын сандармен беріледі.

Слайд 9

Описание слайда:

Слайд 10

Описание слайда:

Тренд түсінігі Тренд – бұл уақыт ішінде көрсеткіштер дамуының негізгі үрдісін анықтайтын, уақыттан алынған функция. Трендті орнату үшін динамикалық қатар түзетіледі. Түзету келесі тәсілдермен іске асырылады: кезеңдерді ірілендіру; топтық орташаны есептеу; жылжымалы орташаны есептеу; ең кіші квадраттар әдісі.

Слайд 11

Описание слайда:

Ең кіші квадраттар әдісі Зерттелетін құбылыстың өзгерісін (динамикасын) дәл сапалы бағалау үшін ең кіші квадраттар әдісі қолданылады: мұндағы, уi - нақты (эмпирикалық) қатар деңгейі, уt* - теориялық қатар деңгейі. Трендтің әртүрлі үлгілерін (модель) (сызықты, параболалық, экпоненциалды және т.б.) құруға болады. Үлгіні таңдау зерттеудің мақсатына байланысты болады және ол теориялық талдауға сәйкес негізделген болуы керек.

Слайд 12

Описание слайда:

Түзу сызықты теңдеу (сызықты тренд) құбылыстың дамуын айқындайтын үрдістің қарапайым үлгісі болып табылады. Түзу сызықты теңдеу (сызықты тренд) құбылыстың дамуын айқындайтын үрдістің қарапайым үлгісі болып табылады. Мұндағы «а» және «b» – коэффициенттер, олар төмендегі формулалар бойынша есептелінеді:

Слайд 13

Описание слайда:

Сызықты тренд теңдеуі Егер зерттелетін динамикалық қатардың есептеу уақытын, уақыт көрсеткіштерінің қосындысын нөлге тең болатындай етіп алса, онда теңдеулердің (a және b) параметрлерін анықтайтын жеңілдетілген формулалар алуға болады: егер қатарда тақ сандар болса егер қатарда жұп сандар болса мұндағы k – жылдың реттік нөмірі, n – кезеңдегі жылдардың саны.

Слайд 14

Описание слайда:

болғанда сызықты тренд теңдеуінің коэффици- болғанда сызықты тренд теңдеуінің коэффици- енттерін табу үшін , формулалары қолданылады. Трендтік үлгі болып табылатын анықталатын функцияның есептелген параметрлеріне сәйкес, қажетті динамикалық қатар үшін түзу сызықты теңдеудің жазылуы:

Слайд 15

Описание слайда:

Бұл теңдеуге «t»-ның мәндерін қою арқылы теүзетілген деңгейледі (уt*) табуға болады. Бұл теңдеуге «t»-ның мәндерін қою арқылы теүзетілген деңгейледі (уt*) табуға болады. Егер есептеулер дұрыс орындалса, онда эмпирикалық қатардың мәндерінің қосындысы түзетілген қатардың есептелген деңгейлерінің қосындысымен сәйкес келуі керек, яғни

Слайд 16

Описание слайда:

Дәріс жоспары: Динамикалық қатардың түрлері. Тренд түсінігі. Динамикалық қатарларды теңестіру әдістері. Динамикалық қатарларды болжау. Динамикалық қатардың көрсеткіштері.

Слайд 17

Описание слайда:

Динамикалық қатарларды болжау Динамикалық қатардың болжанатын мәндерінің деңгейін анықтау үшін экстраполяция әдісі қолданылады. Экстраполяция зерттелген қатардан тыс деңгейлерді табу, яғни өткен кезеңде байқалып отырған үрдістің болашағын кеңейту.

Слайд 18

Описание слайда:

Іс жүзінде болжанатын құбылыстарды экстраполяциялаудың нәтижесі әдетте аралық бағалар түрінде алынады - бұл болжамның сенімді аралығы. Іс жүзінде болжанатын құбылыстарды экстраполяциялаудың нәтижесі әдетте аралық бағалар түрінде алынады - бұл болжамның сенімді аралығы.

Слайд 19

Описание слайда:

Аралықтардың шекараларын анықтау үшін Аралықтардың шекараларын анықтау үшін формуласы қолданыдады. мұндағы - «t» уақыт кезіндегі қатар деңгейінің болжанған мәнінің дәл бағасы, S – трендтен қалдық орташа квадраттық ауытқу. мұндағы n – динамикалық қатар деңгейлерінің саны, m – тренд үлгісінің параметрлерінің саны (сызықты үшін m=2), tр - маңыздылық деңгейі р=0,05 болғандағы Студенттің үлестіріміне сәйкес және еркіндік дәрежесі f=n-m болғандағы сенімділік коэффициенті.

Слайд 20

Описание слайда:

1 мысал. Берілген динамикалық қатар негізінде: ауруға шалдығу үрдісін көрсететін сызықты тренд теңдеуін құрастыру; динамикалық қатардың түзетілген деңгейі бойынша сызбаға теориялық қисық тұрғызу және жалпы ауруға шалдығу үрдісінің сипаты туралы қорытынды жасау; сенімділік ықтималдығы 95% болатын 2018 жылы желді оспамен ауыратындардың болжамын анықтау керек.

Слайд 21

Описание слайда:

Шешуі. Шешуі. Есептеу кестесін құру

Слайд 22

Описание слайда:

Шешуі (жалгасы). Шешуі (жалгасы). Сызықты тренд теңдеуінің коэффициенттерін анықтау: Сызықтық тренд теңдеуі:

Слайд 23

Описание слайда:

2) Бұл теңдеуге «t» мәндерін қою арқылы (уt*) түзетілген деңгейлер анықталады. 2) Бұл теңдеуге «t» мәндерін қою арқылы (уt*) түзетілген деңгейлер анықталады.

Слайд 24

Описание слайда:

Cызбада динамикалық қатардың деңгейі бойынша түзетілген теориялық қисық сызықты құрайық. Cызбада динамикалық қатардың деңгейі бойынша түзетілген теориялық қисық сызықты құрайық. Қорытынды: 10 жыл ішіндегі алынған мәліметтер негізінде осы аймақтағы желді оспамен ауруға шалдығу үрдісінің артқандығы туралы қорытынды жасауға болады.

Слайд 25

Описание слайда:

3) 2018 жылы болжам 95% сенім ықтималдығы құрастыру. 3) 2018 жылы болжам 95% сенім ықтималдығы құрастыру. 3.1) Мәні анықтау

Слайд 26

Описание слайда:

t=11 уақытында динамикалық қатардың деңгейінің болжамған мәнінің нүктелік бағасын есептеу: t=11 уақытында динамикалық қатардың деңгейінің болжамған мәнінің нүктелік бағасын есептеу: Кестеден сенімділік коэффициенті табу: t (0,05; 8)= 2,31 Болжанатын аралықтын шекараларын формула бойынша анықтау:

Слайд 27

Описание слайда:

Стьюдент t-белгісінің критикалық мәндерінің кестесі

Слайд 28

Описание слайда:

Слайд 29

Описание слайда:

Динамикалық қатардың көрсеткіштері Құбылыстың уақыт ішіндегі дамуының жылдамдығын және жітілігін талдау деңгейлерді өзара салыстыру нәтижесінде алынатын статистикалық көрсеткіштер арқылы іске асады.

Слайд 30

Описание слайда:

Мұндай көрсеткіштерге жататындар: Мұндай көрсеткіштерге жататындар: абсолюттік өсу; өсудің шапшаңдығы; бір пайыз өсудің абсолюттік мәні және т.б. Осы бойынша салыстыратын деңгейді есептік, ал салыстыру жүргізілетін деңгейді – базистік деп атау қабылданған.

Слайд 31

Описание слайда:

Тұрақты базалық (базистік) динамикалық көрсеткіштер базалық деңгей жататын кезеңнен i-інші кезеңге дейінгі деңгейдегі барлық өзгерістердің соңғы нәтижелерін сипаттайды. Тұрақты базалық (базистік) динамикалық көрсеткіштер базалық деңгей жататын кезеңнен i-інші кезеңге дейінгі деңгейдегі барлық өзгерістердің соңғы нәтижелерін сипаттайды. Айнымалы базалық (тізбекті) динамикалық көрсеткіштер денгей өзгерісінін шектеулі зерттелетін уақыт аралығында жітілігін кезеңнен кезеңге дейін сипаттайды.

Слайд 32

Описание слайда:

Абсолютті өсу (Δi) – динамикалық қатардың екі деңгейінің айырмашылығы ретінде анықталынатын көрсеткіш. Ол қатардың берілген деңгейі салыстыру үшін база ретінде қабылданған деңгейден қаншалықты артық немесе кем екенін көрсетеді: Абсолютті өсу (Δi) – динамикалық қатардың екі деңгейінің айырмашылығы ретінде анықталынатын көрсеткіш. Ол қатардың берілген деңгейі салыстыру үшін база ретінде қабылданған деңгейден қаншалықты артық немесе кем екенін көрсетеді: мұндағы - абсолюттік базистік өсу; уi – салыстырмалы кезеңнің деңгейі, у0 – базистік кезеңнің деңгейі. Айнымалы базамен салыстырғанда абсолюттік өсу тең болады, мұндағы уi-1 – тікелей алдыңғы кезеңнің деңгейі.

Слайд 33

Описание слайда:

Абсолютті өсу (Δi) Абсолютті өсу (Δi)

Слайд 34

Описание слайда:

Ұлғаю коэффициенті (ki) екі салыстырмалы деңгейдің қатынасы ретінде анықталынады және берілген деңгейдің қаншалықты базистік кезеңнің деңгейінен қанша рет артық екендігін көрсетеді : Ұлғаю коэффициенті (ki) екі салыстырмалы деңгейдің қатынасы ретінде анықталынады және берілген деңгейдің қаншалықты базистік кезеңнің деңгейінен қанша рет артық екендігін көрсетеді : базистік тізбекті

Слайд 35

Описание слайда:

Ұлғаю коэффициенті (ki) Ұлғаю коэффициенті (ki)

Слайд 36

Описание слайда:

Егер өсудің коэффициенттері пайызбен өрнектелген болса, онда оларды ұлғаю шапшаңдығы деп атайды, яғни олар көрсеткіштің пайызбен берілген жылдамдық өзгерісінің уақыт бірлігімен сипатталады: Егер өсудің коэффициенттері пайызбен өрнектелген болса, онда оларды ұлғаю шапшаңдығы деп атайды, яғни олар көрсеткіштің пайызбен берілген жылдамдық өзгерісінің уақыт бірлігімен сипатталады:

Слайд 37

Описание слайда:

Ұлғаю шапшаңдығы (Тұлғаю) Ұлғаю шапшаңдығы (Тұлғаю)

Слайд 38

Описание слайда:

Өсу шапшаңдығы берілген кезең деңгейінің базистік деңгейден қанша пайызға көп (немесе аз) екендігін көрсетеді. Бұл көрсеткіш екі түрде есептелінеді. Өсу шапшаңдығы берілген кезең деңгейінің базистік деңгейден қанша пайызға көп (немесе аз) екендігін көрсетеді. Бұл көрсеткіш екі түрде есептелінеді. абсолютті өсудің базистік деңгейге қатынасы ретінде: базистік ; тізбекті ұлғаюдың шапшаңдығы (%) және 100% арасындағы айырмашылық ретінде: .

Слайд 39

Описание слайда:

Өсу шапшаңдығы (Төсу) Өсу шапшаңдығы (Төсу)

Слайд 40

Описание слайда:

Өсудің бір пайыздық абсолюттік мәні (Аi) алынған өсудің шапшаңдығының мәнін дұрыс бағалау үшін пайдаланылады. Өсудің бір пайыздық абсолюттік мәні (Аi) алынған өсудің шапшаңдығының мәнін дұрыс бағалау үшін пайдаланылады. Тек тізбекті әдіспен есептеуге болады.

Слайд 41

Описание слайда:

Өсудің бір пайыздық абсолюттік мәні (Аi) Өсудің бір пайыздық абсолюттік мәні (Аi)

Слайд 42

Описание слайда:

Зерттелетін құбылыстың динамикасын жалпы сипаттауда кезең қатары үшін түрлі орташа көрсеткішті анықтайды. Зерттелетін құбылыстың динамикасын жалпы сипаттауда кезең қатары үшін түрлі орташа көрсеткішті анықтайды. Орташа абсолюттік өсу – уақыт аралығындағы көрсеткіштің орташа шамасының өзгеруі.

Слайд 43

Описание слайда:

Ұлғаюдың орташа шапшаңдығы – бұл динамикалық қатар деңгейілері жітілігінің өзгеруі сипаттамасы. Ол бірлік уақыт ішінде динамикалық қатар деңгейінің орташа қанша рет өзгеретіндігін көрсетеді: Ұлғаюдың орташа шапшаңдығы – бұл динамикалық қатар деңгейілері жітілігінің өзгеруі сипаттамасы. Ол бірлік уақыт ішінде динамикалық қатар деңгейінің орташа қанша рет өзгеретіндігін көрсетеді: , мұндағы - ұлғаюдың орташа коэффициенті; n - қатар деңгейінің саны.