Презентация Сүйек және тіс тіндерінің ақуыздары және басқа органикалық қосылыстары

Категория: Здоровье и Медицина


500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500

Вы можете ознакомиться и скачать презентацию на тему Сүйек және тіс тіндерінің ақуыздары және басқа органикалық қосылыстары. Доклад-сообщение содержит 40 слайдов. Презентации для любого класса можно скачать бесплатно. Если материал и наш сайт презентаций Mypresentation Вам понравились – поделитесь им с друзьями с помощью социальных кнопок и добавьте в закладки в своем браузере.


Слайды и текст этой презентации

Слайд 1
Описание слайда:
Онтүстік Қазақстан медицина академиясы Биология және биохимия кафедрасы Презентация Тақырыбы: Сүйек және тіс тіндерінің ақуыздары және басқа органикалық қосылыстары. Дәнекер тіндерінің метаболизмінде фосфаттар мен кальцийдің ролі Орындаған:Жолдасбек Б. Тобы:ЖМҚА-08-17 Қабылдаған:Ордабекова А.Б Шымкент 2019 ж

Слайд 2
Описание слайда:
Жоспары Кіріспе Негізгі бөлім 1.Сүйек тканінің құрылымдық ұйымдастығы 2.Тістің биохимиясы 3. Сүйектін және тістің аурулары Қорытынды Пайдаланылған әдебиеттер

Слайд 3
Описание слайда:
Кіріспе    Кіріспе      Сүйек ұлпасы механикалық қызметтері жақсы  жетілген дәнекер ұлпасының бір  түрі. Организмдегі минералды заттардың  алмасуын реттейді. Сүйектің негізгі  заттарының құрамында кальцийдің, магнийдің, фтордың, фосфор қышқылы тұздары  кездеседі. Cүйек ұлпасы тығыз ұлпалардың бірі. Сүйектен омыртқалылардың қаңқасы құрылады. Шеміршек пен сүйек дененің беріктігін қамтамасыз ететін және формасын белгілейді. Сүйектің аралық заты аморфты заттан және коллаген талшықтарынан тұрып, біркелкі болмайды. Солардың орналасуына сәйкес торлы талшықты және пластинкалы құрылысы сүйектер деп ажыратылады.

Слайд 4
Описание слайда:

Слайд 5
Описание слайда:
4. Минералды заттардың қоры – сүйек тінінде кальцийдің 99%, фосфордың 87%, магнийдің 50%, натрийдің 46% және т.б. заттар қорға жиналады. 4. Минералды заттардың қоры – сүйек тінінде кальцийдің 99%, фосфордың 87%, магнийдің 50%, натрийдің 46% және т.б. заттар қорға жиналады. 5. Реттеуші – ішкі ортаның гомеостазын(иондық құрамын, қышқыл-сілтілік тепе-теңдікті)(қанның pH-ын)) сақтайды.

Слайд 6
Описание слайда:

Слайд 7
Описание слайда:

Слайд 8
Описание слайда:

Слайд 9
Описание слайда:
Сүйек тінінің белоктары Сүйек тінінің белоктары Коллаген – сүйектің минералдық компоненттерімен бірігіп сүйектің механикалық қасиеттерін анықтайды. Сүйек коллогеніне лизинді және оксилизинді қалдықтардың бос топтарының көп мөлшері, сонымен қатар молекулаға теріс заряд беретін моноаминодикарбонды аминқышқылдарының көп мөлшерде болуы тән. Басқа дәнекер тканінің коллагенімен салыстырғанда, сүйек коллагенінде органикалық фосфаттар болады және метаболитикалық белсенділігімен ерекшеленеді. Минерализация процесінде коллаген кальцификацияның ұйытқысы қызметін атқара отырып, біріншілік кристалдардың түзілуіне қатысады.Минералды заттардың жинақталуы тек коллагенді талшықтардың арасында ғана емес, тікелей оның өзінде де жүреді де,гидроксилапатиттер кристалдарын түзеді және сол арқылы коллаген сүйектің механикалық қасиеттерін анықтайды.

Слайд 10
Описание слайда:
Сүйек тканінің альбуминдері коллагенді емес белоктардың негізгі бөлігін құрайды және иммунологиялық қасиеттері бойынша қан сары суының альбуминдеріне ұқсас болады. Сүйектің альбуминдері гормондардың, минералды және басқа да заттардың қан ағымына сүйекке жеткізілуін қамтамасыз етеді.

Слайд 11
Описание слайда:

Слайд 12
Описание слайда:
Гликопротеидтер (сиалопротеидтер). Гликопротеидтер (сиалопротеидтер). Атқаратын қызметі – сүйектің минералдануына, өсуімен дамуына қатысу. Құрамының ерекшеліктері: 1.Құрамында аспарагин және глутамин қышқылдары көп. 2.Құрамында фосфатпен байланысқан серин қалдығы көп. 3.Құрамында галактозамин, сиал қышқылдары және пентозалар сияқты көмірсулар көп.

Слайд 13
Описание слайда:
Сүйек тінінің ферменттері 1 .Арнайы - сүйек тініне тән қызметтерді жүзеге асырады. Сілтілік фосфатаза(СФ) Қышқылдық фосфатаза(ҚФ) Пирофосфатаза(ПФ)

Слайд 14
Описание слайда:
Сүйек ұлпасының ферменттері. Сүйек ұлпасында басқа ұлпалар сияқты ферменттік жүйелер кездеседі. Кребс циклі ферменттері, көмірсулар, ақуыздар, энергия алмасуына қатысатын ферменттер. Альфа-амилаза анықталған, альдолаза мен лактатдегидрогеназаның белсенділігі жоғары. Сүйек тканінде гликогеннің ыдырауының негізгі жолы - бұл альфа-амилазаның қатысуымен жүретін гидролиз реакциялары. Сілтілік фосфатаза -сүйек ұлпасынан табылған. Остеобласттарды остеоциттерге қарағанда белсенді. Остеокласттарда жоқ.Сілтілі фосфатаза эфирден фосфат ионды акцепторға- сүйек тканінің органикалық негізіне тасымалдау процестерінде маңызды роль атқарады, яғни сүйектің кристализация ядросының түзілуіне қатысады. Қан плазмасында және сүйек тканінде сілтілі фосфатазаның мөлшері остеобластардың белсенділігіне байланысты болады. Сүйек сынығы жазылғанда, рахитте, гиперпаратиреоз кезінде белсенділігін жоғарылайды, сондықтан диагностикалық рөлі бар.

Слайд 15
Описание слайда:
Қышқылдық фосфатаза- остеокласттарды кездеседі. Сүйек резорбциясына қатысады,қышқылдық ортада белсенді.Пирофосфатаза -минералдану процесіне қатысады. Пирофосфат- минералдануды баяулатады, ал пирофосфатаза оны ыдыратады. Қышқылдық фосфатаза- остеокласттарды кездеседі. Сүйек резорбциясына қатысады,қышқылдық ортада белсенді.Пирофосфатаза -минералдану процесіне қатысады. Пирофосфат- минералдануды баяулатады, ал пирофосфатаза оны ыдыратады.

Слайд 16
Описание слайда:
Ересек адамның сүйек тканінде шамамен 120г кальций, 530г фосфор, 11г магний бар. Бұлардан басқа сүйекте шашамен 30 микроэлементтер анықталған. Өте төмен концентрациясына (0,001%төмен) қарамастан бұл заттар сүйек тканінің функционалдық және құрылымдық үлестеріне үлкен әсер етеді.Сүйек тканінің негізгі минералдық бөлігі гидроксилапатит кристалдары Ca10(PO4)6(OH)2 түрінді болады. Ағзаға түсетін микроэлементтердің мөлшері тағам мен суға тікелей байланысты. Ағзаға келіп түсетін магнийдың жартысы сүйектерде жинақталып, сілтілі фосфатазаға және пирофосфазаға белсендіруші әсер етеді. Стронций мен ванадий сүйектің қатаюына ықпал етеді, ал галлий, цинк және барий сүйектің декальцинациясына қатысады. Стронций артық мөлшері сүйектің деструкциясына әкеледі де, стронцийлы рахит дамиды. Алюминий асқазанда фосфаттармен ерімейтін қосылыстар түзеді, соның салдарынан ағзада фосфордың жетіспеушілігі дамиды. Ағзада мыстың жетіспеушілігі сүйектің майысуы мен сынуына әкеледі.

Слайд 17
Описание слайда:
Сүйек ткані құрылымының қалыптасуы және сақталуы Сүйек тканінің қайта түзілу процесі үшін органикалық негізгі субстанция, коллагенді фибриллалар синтезделуі және олаСр минерализациялануы қажет. Осы процестердің барлығында остеобластар негізгі роль атқарады. Олар коллагенді, гликозамингликандарды және гликопротеидтерді . Коллаген синтезі үшін С витамині болуы қажет. С витаминінің жетіспеушілігі остеобластар пролиферациясының бәсеңдеуіне, коллаген синтезінің тоқтауына алып келеді. Сүйек ткані минерализациясын тиреокальцитонин, кальцитриол іске қосады және мынадай процестердің өзара байланысымен сипатталады: - РН-тің сілтілі жаққа ауысуы; - сілтілі фосфатазаның белсендірілуі; -фофат иондары концентрациясының жергілікті артуы; -Са++ иондарының жинақталуы.

Слайд 18
Описание слайда:
Сүйек түзілу процесі мынадай кезеңдердің нәтижесі болып табылады: Сүйек түзілу процесі мынадай кезеңдердің нәтижесі болып табылады: -коллаген мен глюкопротеиндердің түзілуі; - глюкозамингликандардың көмегімен Са+ иондарының жинақталуы. -фосфат иондардыңлокалбды бөлінуі; -кальций фосфатының біріншілік жинақталуы. - біріншілік фосфаттың гидроксилапитит түрінді жинақталуы. Сүйек тканінің ыдырау процестерін паратгормон іске қосады, остеокластармен жүзеге асады және сүт қышқылы мен лимон қышқылының синтезінің артуымен, қанда кальций деңгейінің төмендеуімен қатар жүреді. Органикалық қышқылдар рН-ты қышқыл жақа ығыстыру арқылы қышқыл фосфатазаның белсенділігін арттырады, сүйек тканінде гидроксилапатиттер кристалдарының еруіне және глюкозамингликандардың деполимеразациясына себепкер болады.

Слайд 19
Описание слайда:
Сүйек тініндегі минерализация және деминерализация үрдістерінің жасқа байланысты ерекшеліктері: Сүйек тініндегі минерализация және деминерализация үрдістерінің жасқа байланысты ерекшеліктері: Ұрықтың қаңқасының минерплизациясы жүктіліктің 8-аптасында басталады. Туғаннан бастап екі жасқа дейін сүйек түзілуі мен резорбциясы қарқынды өтеді. 2-18 жас аралығында сүйек түзілуі қарқыны оның резорбциясынан басым болады. 18-40 ж.а. Сүйектің түзілуі мен резобциясы теңеседі.140-45 жастан асқан соң резорбция үрдістері түзілуінен басым болады. Сүйек сынғыш және травмаға жеңіл ұшырайтын болады. 70 жастан асқан соң остеопороз арта түседі.

Слайд 20
Описание слайда:
Тістің биохимиясы Тістер дегеніміз - тағамды ұнтақтауға арналған өте қатты құрылым болып табылады. Адамда тістердің рет алмасуы жүреді. Алғашында онда сүт тістері 20 тіс пайда болады, біртіндеп олар тұрақты тістермен алмасады. 32 тұрақты тіс. Тістердің көрініп тұрған бөлігі коронка деп аталады, ол эмальмен қоршалған. Эмальдың астында дентин орналасқан, ол тістің негізгі бөлігін құрайды.

Слайд 21
Описание слайда:
Тістің органикалық заттары Тістің органикалық заттары белоктар, нуклеин қышқылдары, липидтер,көмірсулар,органикалық қышқылдар және витаминдер түрінде болады. Тістің тканінің белоктары коллаген, протеогликандар, гликопротеидтер, фосфопротеидтер, остеокальцин, альбуминдер және глобулиндер түрінде болады. Тістің жіне сүйектің негізгі белогы- коллаген болып табылады. Коллаген өзінің табиғаты бойынша гликопротеид болып табылады.

Слайд 22
Описание слайда:
Эмаль Эмаль- ағзаның ең қатты, қан тамырсыз ткані болып табылады. Эмальды өндіруші клеткалар- амелобластар, эмальды мүшенің ішкі клеткаларынан дифференцияланады.Ол дентинді, пульпаны кез-келген әсерден сақтайды. Эмальда бейорганикалық субстанция - 93,7%, су -2,3%, органикалық заттар -4% болады. Эмальды сұйықтық гидроксиапатиттың өте қаныққан ерітіндісі түрінде болады, бұл оптимальды рН кезінде онда эмальдың еруіне кедіргі келтіреді және ресминерализацияны қамтамасыз ететін кальций, фосфат иондарының және басқа иондардың эмальға түсуін қамтамасыз етеді.

Слайд 23
Описание слайда:
Эмальдың минералдық заттары 41 элементтерден тұрады. Эмальдың сыртқы қабатында фтор,қорғасын, темір, цинк концентрациясы едәуір жоғары, ал натрий, магний, карбонаттар мөлшері азырақ болады. Стронций, мыс, алюминий, калий болса қабаттар бойынша біркелкі таралған.Эмальға заттардың тасымалдану процесіне ортаның рН-ы, витаминдер, гормондар, ферменттердің белсенділігі және эмальдің жетілу деңгейі әсер етеді. Тістің өсуі кезінде кальций мен фосфордың жинақталу процесі қарқынды өтеді. Эмальдың өткізгіштігі жас ұлғайған сайын төмендейді. А витамині, тирекальцитонин, каротиндер электрофорез, қышқыл өнімдер эмальдың өткізгіштігін арттырады.

Слайд 24
Описание слайда:
Дентин Дентин көптеген дентинді түтікшелерден тұрады, түтікшелердің құрамында дентинді өндіруші клеткалар- одонтобластардың цитоплазматикалық тармақтары бар. Дентин - тістің негізгі бөлігін құрайды. Бұл қан тамырсыз, остеобластардың тармақтары - өскіндерден тартылған ткань. Дентин түтікшелерінде дентинді сұйық ағынды болады, оның құрамында дентиннің жаңаруына қажетті органикалық және минералды заттар бар. Дентин эмальға қарағанда аз кальцинацияланған.

Слайд 25
Описание слайда:
Дентиннің органикалық матриксы коллаген және коллаген емес белоктар түрінде болады, құрамында глюкозаминдер,галактозаминдер, урон қыщқылдары, нейрамин және сиал қышқылы болады. Коллагенді емес белоктар минералданған тканьдердің түрлік, тканьдық, функционалдық, мүшелік және жас ерекшеліктердің қалыптасуына қатысады. Кариес кезінде ең бірінші кезекте коллагенді емес белоктардың құрылымы өзгереді.

Слайд 26
Описание слайда:
Пульпа Пульпа. Бұл ерекше дәнекер ұлпа, эмбрионның дәнекер ұлпасына ұқсас. Пульпа біршама метаболиттік активті болғандықтан, онда ферменттер көп болады. Фибробластардан басқа, пульпада май жасушалары да кездеседі. Жасушаралық затта - гликопротеиндер, глюкозаминогликандар болады. Пульпаның талшықтық құрылымы – бұл жіңішке коллагендік талшықтар. Пульпаның қызметі: дентинді қалыптастыру және дентинде метаболиттік процестерді қамтамассыз ету.

Слайд 27
Описание слайда:
Тістің қалыпты дамуы мен қызметтері үшін А,Д,Е,К,С,Р витаминдері қажет. А витамині - кристаллизация және минерализация орталықтарының қалыптасуына қатысатын тістің глюкозамингликандарының полимеризация және деполимеризация процестеріне әсер етеді. А витамині жетіспесе, терінің және ауыздың шырышты қабығының құрғауы байқалады, эмальдың кальцинациясы бұзылады, тістің өсуі тежеледі, альвеолярлы сүйек дұрыс орналаспайды Және жете дамымайды. Дентин жете қалыптаспайды

Слайд 28
Описание слайда:
Д витамині- тістің қатты тканьдерінің минерализация және түзілу процестеріне үлкен әсер етеді. Белсенді Д витамині емес, оның туындысы 1,25- дигирокальциферол болып табылады. Д витамині- тістің қатты тканьдерінің минерализация және түзілу процестеріне үлкен әсер етеді. Белсенді Д витамині емес, оның туындысы 1,25- дигирокальциферол болып табылады. Е витамині оксидант ретінде клеткалық мембраналардың құрамына кіретін жоғары май қышқылдарының асқын тотығуын тежейді. Е витаминін парадонтозды емдеу үшін және ауыздың шырышты қабатының аурулары кезінде жараларға,эрозияларға апликация жасау үщін қолданылады.

Слайд 29
Описание слайда:
С витамині проколлагеннің коллагенге айналуы үшін қажет. Бұл айанлу пролин және лизиннің гидроксильдену процестерімен байланысты. С витаминінің жетіспеушілігінен остеобластардың пролиферациясының толық тоқтауына және сол себепті тістің органикалық матриксінің түзілуін төмендеуіне әкеледі, реминерализация және тістің түзілуі тежеледі. Ұзақ гиповитаминаз кезінде жаралы гингивит, соматити дамиды, ағзаның жалпы реактивтігі төмендейді.

Слайд 30
Описание слайда:
Тістің минералды заттары және олардың биологиялық мәні Тістің құрамына Менделеевтің периодтық жүйесінің 41 элементі кіреді. Соның ішіндегі негізгі элементтер - Са, Р,К,Na.Mg болып табылады. Бұл элементтер тістің минералды матриксының негізгі - гидроксиапатиттерге ұқсас кристалдар түзеді. Гидроксиапатиттың кристалдары коллагенды фибриллалардың белгілі бір орталықтарында ғана байланысады.

Слайд 31
Описание слайда:
Тістің минералды матриксының тұрақтылығын тоқтаусыз өтіп тұратын үш процесс құрайды. -минерализация; - деминирализация; - реминерализация Бұл процестердің барлығы да өзара байланысқан және ағзадағы алмасу процестерінің жағдайына нейро-гуморальды реттеуші жүйелерге, тамақтану мен қоршаған ортаға, яғни экологияға байланысты.

Слайд 32
Описание слайда:
Минерализация Минерализация бірінші кезекте, тіс тканьдерінің белоктарына байланысты, оларды эмальдың амелобласты, пульпаның одонтобластары және остеобластары синтездейді. Олар синтездейтін белоктар, глюкозамингликандар өздерінің реактивті топтары арқылы кальция фосфатымен өзара байланысады да, кристализация ядросы пайда болады. Цинк және барий минерализация процестерінің ингибиторы, декальцинацияның активаторы болып табылады. Барлық микроэлементтер жоғары концентрацияда тістің жағдайына зиян тигізеді. Минерализацияның бұзылуы төмен минерализациялы және кариеске резистенттігі төмен зоналардың қалыптасуы түрінде көрінеді.

Слайд 33
Описание слайда:
Деминерализация Деминерализация- бұл физикалық қайтымды процесс. Қалыпты жағдайда бұл процес”с минерализация процесімен тең болады. Заттар алмасу кезінде тістің тканьдерінді гидроксиапатиттердің үнемі рекристаллизациясы және тістің органикалық белокты матриксының молекулаларымен байланысының ауысуы өтіп тұрады. Кристаллдардың еруі және рекристаллизация кальций мен фосфат иондарының қатынасына сілекейдегі олардың қалыпты мөлшеріне байланысты.

Слайд 34
Описание слайда:
Реминерализация Реминерализация- бұл тістің зақымдалған бөлігінің қалпына келу процесі ғана емес сонымен қатар тамақтану сипатына және тіс тканьдеріндегі метаболизм жағдайларына байланысты гидроксиапатиттердің иондық орын басуы. Атап айтқанда,фтор жетқілікті мөлшерде түскен кезде фторапатиттердің түзілуі жүреді, бұл эмальды призмалардың органикалық қыщқылдардың деминерализация әсеріне тұрақтылығын арттырады.Сонымен қатар фтор бактерияларда гликолиздің ферменттерінің ингибиторы болып табылады, бұл сүт қыщқылының түзілуін тежейді және сілекейдің рН-ын төмендетеді.

Слайд 35
Описание слайда:
Сүйектің негізгі аурулары. Сүйектің ауруларының түрлері жарақаттар, қабыну, дистрофиялық және дисплазиялық деген түрі бар. Сүйек жарақаты -сынық, жарақат артрозы, деформациялық спондилез және т.б. Сүйектің қабынуы -стрептококк, стафилококктардың әсерінен пайда болды. Сүйектің ерекше қабынуда пайда болатын аурулар туберкулез, сифилис, бруцеллез және т.б. кездеседі. Дистрофиялық ауру- сүйектің жергілікті жердің қан айналымының ауытқуларынан және сүйек затының еріншелерінде асептикалық некроз дамиды. Дисплазиялық аурулар- сүйек дамуының артып кетуі мен жеткіліксіз түрде дамуы.

Слайд 36
Описание слайда:
Мешел немесе рахит— негізінде фосфор-кальций алмасуының бұзылуы жататын, қаңқа сүйектерінің қалыптасуының және ішкі мүшелер мен жүйелердің функциясының бұзылуымен жүретін ерте жастағы балалардың ауруы. Н.Ф.Филатовтың анықтамасы бойынша мешел дегеніміз организмнің жалпы ауруы болып табылады және сүйектегі өзіндік өзгерістермен сипатталады. Қазіргі кездегі көзқарас бойынша мешел — өсіп келе жатқан организмнің Са мен Р қажеттілігі мен оны организмге жеткізетін жүйелердің арасындағы уақытша сәйкессіздік әсерінен болатын ауру. Мешел – 2 жасқа дейінгі балалардың арасында жиі кездесетін ауру. Мешел кезіндегі негізгі механизм бұл Д витаминінің тағаммен түсуінің және теріде түзілуінің жеткіліксіз болуы, сонымен бірге бауыр мен бүйректе фосфор-кальций алмасуының бұзылуы

Слайд 37
Описание слайда:

Слайд 38
Описание слайда:
Тіс тканьдеріндегі өзгерістер Гиперплазия - тістің тканьдерінің мөлшерден тыс түзілуі, ол тіс тканьдеріне кальций жеткіліксіз мөлшерде және фтордың мөлшерден тыс түскен кезде байқалады. Флюороз – құрамында фторы көп суды пайдалану нәтижесінде организмнің фтормен созылмалы ұлануынан туындаған эндемиялық ауру. Флюроздың ең ерте дамитын белгілерінің бірі – тістердің жарақаттануы.ф Гипоплазия тістің немесе оның тканьдерінің дұрыс жетілмеуі

Слайд 39
Описание слайда:
Қорытынды  Сүйек ұлпасы механикалық қызметтері жақсы  жетілген дәнекер ұлпасының бір  түрі. Организмдегі минералды заттардың  алмасуын реттейді. Сүйектің негізгі  заттарының құрамында кальцийдің, магнийдің, фтордың, фосфор қышқылы тұздары  кездеседі. Cүйек ұлпасы тығыз ұлпалардың бірі. Сүйектен омыртқалылардың қаңқасы құрылады. Шеміршек пен сүйек дененің беріктігін қамтамасыз ететін және формасын белгілейді. Сүйектің аралық заты аморфты заттан және коллаген талшықтарынан тұрып, біркелкі болмайды. Солардың орналасуына сәйкес торлы талшықты және пластинкалы құрылысы сүйектер деп ажыратылады.

Слайд 40
Описание слайда:
Пайдаланған әдебиеттер 1 Тапбергенов С.О Медициналық биохимия Алматы 2009ж 2 Е. С. Северин баспасы, Биохимия: оқулық; қазақ тіл. аударған және жауапты ред. А. Ж. Сейтембетова, 2014, ГЭОТАР-Медиа. - 3 Әбдірақов Б.Қ. Биохимия: оқу құралы, 2014, Эверо. Сеитов З.С. ,Биохимия : Оқулық / З. С. Сеитов. - Алматы : Эверо, 2012. 4 www.google.kz



Похожие презентации

Mypresentation.ru

Загрузить презентацию