Қазақ әліпбиінің емлесі - презентация, доклад, проект скачать

Нажмите для полного просмотра!

Содержание ▲

Вы можете ознакомиться и скачать презентацию на тему Қазақ әліпбиінің емлесі. Доклад-сообщение содержит 22 слайдов. Презентации для любого класса можно скачать бесплатно. Если материал и наш сайт презентаций Mypresentation Вам понравились – поделитесь им с друзьями с помощью социальных кнопок и добавьте в закладки в своем браузере.

Слайды и текст этой презентации

Слайд 1

Описание слайда:

ҚАЗАҚ ӘЛІПБИІНІҢ ЕМЛЕСІ Лектор: Пашан Дана Мұсабекқызы А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының аға ғылыми қызметкері, ф.ғ.к.

Слайд 2

Описание слайда:

Слайд 3

Описание слайда:

Қайсы әріптер жоқ?

Слайд 4

Описание слайда:

Екі әріпті бір таңбамен беріп отырмыз Һ

Слайд 5

Описание слайда:

Екі әріпті бір таңбамен беріп отырмыз Й

Слайд 6

Описание слайда:

Емле мазмұны қандай? 1. Әріптердің емлесі 2. Түбір сөздердің емлесі. 3. Бөлек жазылатын сөздердің емлесі 4. Бірге жазылатын сөздердің емлесі 5. Дефиспен жазылатын сөздердің емлесі 6. Бас әріптің емлесі. 7. Қысқарған сөздердің емлесі 8. Кейбір кирилл әріптері мен шеттілдік сөздердің емлесі 9. Сөздердің тасымалдануы

Слайд 7

Описание слайда:

Дауысты дыбыстарды таңбалайтын әріптер (9): a, á, е, і, о, о́, u, ú, у. Дауыссыз дыбыстарды таңбалайтын әріптер (23): b, d, f, g, ǵ, h, ι, j, k, l, m, n, ń, р, q, r, s, t, v, ý, z, sh, ch.

Слайд 8

Описание слайда:

ı, ý әріптерінің емлесі Дауыссыз дыбыс

Слайд 9

Описание слайда:

Қысқарған сөздердің емлесі Күрделі атаулар бас әріппен жазылады: AQ (Aksıonerlik qoǵam);AQ-nyń;TMD-ǵa. Халықаралық атаулары өзгермейді: UNESСO, NATO. UNESСO-nyń; NATO-ǵa. Күрделі атаулардың құрамы: QazUÝ (Qazaq ulttyq ýnıversıteti); Euroodaq.

Слайд 10

Описание слайда:

Кирилл әріптері мен шеттілдік сөздердің емлесі ё әрпі о́ әрпімен таңбаланады: aktór (-diń, -ge, -ler), amóba (-nyń, -lar), dırıjо́r (-diń, -ge, -ler)

Слайд 11

Описание слайда:

ц әрпі және сц әріп тіркесі s әрпі арқылы жазылады: ц әрпі және сц әріп тіркесі s әрпі арқылы жазылады: sırk, sıfr, sırkýl; medısına, abzas, konstıtýsıa, seh; senarı, abses, plebısıt. Е с к е р т у. Қатар келген ц әрпі ts тіркесі арқылы таңбаланады: pıtsa, Nıtsa.

Слайд 12

Описание слайда:

-тч дыбыстар тіркесімен аяқталатын сөздердегі т әрпі түсіріліп жазылады: skoch, skech, mach. щ әрпі төл сөздерде shsh әріп тіркесімен, ал шеттілдік сөздерде sһ әрпімен таңбаланады: ashshy - ащы, tushshy-тұщы, keshshe- кеще; Кірме сөздерде: ýchılıshe, praporshık.

Слайд 13

Описание слайда:

э әрпі е әрпімен жазылады: element, elevator, epopeıa, poetıka, koefısent. Е с к е р т у. – оэ аяқталатын сөзде э әрпінің орнына ı жазылады: aloı -алоэ, kanoı-каное.

Слайд 14

Описание слайда:

ю әрпі ıý әріп тіркесімен: aıý, oıý; Iýpiter, Iýrmala; kaıýta, ал дауыссыз дыбыс пен (ь) кейін ú әрпімен таңбаланады: parashút, absalút, glúkoza, búdjet, sújet, kompúter. Е с к е р т у. и (ı) әрпінен кейін тұрған ю орнына ý, жазылады: qıý, kıý, dıý.

Слайд 15

Описание слайда:

я әрпі ıa әріп тіркесі арқылы: ıaǵnı, qoıan; Iаlta; soıa, ıdеıa; ал дауыссыз дыбыстан кейін а́ арқылы: akýmýlа́tor, mýláj, zarа́d, kalkýlа́tor Е с к е р т у. и (ı) әрпінен кейін тұрған я-ның орнына а жазылады: qıar, sıa, Túrkıa, jarıa.

Слайд 16

Описание слайда:

Жіңішкелік белгісі (ь) бар буынға жіңішке дауыстылардың әрпі жазылады: parо́l, asfált, púlt, kоról, gólf, álbom Е с к е р т у. Мына сөздерде жіңішкелік белгісі ескерілмейді: bron, monastyr Жіңішкелік белгісімен (ь) келген буын құрамында e, ı әріптері бар сөздерде жіңішкелік белгісі ескерілмейді: akvarel, stil, lager, fılm Е с к е р т у. Ономастикалық атаулар мен мағынасына нұқсан келетін сөздерде жіңішкелік белгісінің (ь) орнына ı әрпі жазылады: Pıer; pıesa.

Слайд 17

Описание слайда:

дж әріп тіркесі бар сөздерде д әрпі түсіріліп: menejer, jınsy, jentіlmen. Е с к е р т у. -дж әріп тіркесінің арасынан буын жігі өтетін және сөз мағынасы өзгеретін жағдайда d әрпі сақталып жазылады: búdjet, lodjy.

Слайд 18

Описание слайда:

Сөз соңындағы қайталанған қосар әріптің біреуі түсіріледі: klas, hol, gram, berıl. Сөз ортасындағы қайталама сс, мм, лл, тт, фф, нн, бб, рр, пп, гг, дд, кк, уу дыбыстарын білдіретін әріптердің бірі түсіріліп жазылады: Сөз соңындағы қайталанған қосар әріптің біреуі түсіріледі: klas, hol, gram, berıl. Сөз ортасындағы қайталама сс, мм, лл, тт, фф, нн, бб, рр, пп, гг, дд, кк, уу дыбыстарын білдіретін әріптердің бірі түсіріліп жазылады: patıson, komısar, resor, profesor, prosesor Е с к е р т у. Сөз мағынасы өзгеретін жағдайда сс, мм, лл, тт, нн, бб, рр, пп, дд, кк әріптері сақталып жазылады: esse, massa -ий-мен аяқталған сөздердің соңында бір ғана ı әрпі жазылады: kalı, alúmını, natrı, kafeterı

Слайд 19

Описание слайда:

Сөз аяғындағы -cт, -сть, -зд әріп тіркесінің соңғылары түсіріліп жазылады, қосымшалар үндестік заңына сәйкес жалғанады: Сөз аяғындағы -cт, -сть, -зд әріп тіркесінің соңғылары түсіріліп жазылады, қосымшалар үндестік заңына сәйкес жалғанады: jýrnalıs komýnıs, manıfes, vedomos Сөз соңындағы -нг әріп тіркесі ń әрпімен жазылады, қосымшалар үндестік заңына сәйкес жалғанады: parkıń (-niń, -ge, -i, -der), boýlıń (-niń, -ge, -i, -der), reıtıń (-niń, -ge, -i, -der).

Слайд 20

Описание слайда:

Ағылшын тіліндегі түпнұсқасында w әрпімен басталатын кейбір сөздер ý әрпімен жазылады: Ағылшын тіліндегі түпнұсқасында w әрпімен басталатын кейбір сөздер ý әрпімен жазылады: ýаtsap, ýıkı, ýıkıpedıa, ýeb-saıt.

Слайд 21

Описание слайда:

Сөздердің тасымалдануы Сөз ішінде үш дауыссыз дыбыс қатар келгенде сөздің түбірі сақталып тасымалданады: kúńgirt-teý (kúńgir-tteý емес), jańǵyrt-ty (jańǵy-rtty) Біріккен және кіріккен сөздер буын жігімен тасымалданады: de-malys, dema-lys (dem-alys емес); kó-goraı, kógo-raı (kóg-oraı емес). Бір буынды сөздер тасымалданбайды: aı, kún, vólt Сөздің жеке әрпі келесі жолға тасымалданбайды: ara (a-ra, ar-a емес), Бас әріптен қысқарған сөздерді тасымалдауға болмайды. Кісі есімінің қысқартылған әрпі мен кісінің тегі тасымалданбайды: A.Baıtursynuly, B.Momyshuly Цифрлар мен өлшем бірлік атаулары тасымалданбайды: 50 sm (50-sm емес), 50% (50-% емес).